Je eerste 100 dagen als leidinggevende

Je krijgt de rol, een handdruk en veel succes. Verder niets. Dit is wat je in die eerste maanden wel en niet moet doen.

De eerste honderd dagen bepalen niet alles, maar ze bepalen wel het beeld dat je team van je heeft. Dat beeld is daarna lastig bij te stellen. De valkuil is dat je uit onzekerheid of enthousiasme te snel gaat handelen, of juist zo lang wacht dat mensen zich afvragen of je de rol wel wilt.

Verdeel de periode in drie fases. Elke fase heeft een andere opdracht.

Dag 1 tot 30: begrijpen

Je opdracht in deze fase is niet veranderen, maar snappen. Waarom is alles zoals het is? Achter elke rare werkwijze zit meestal een verhaal, en soms een goede reden.

• Voer met iedereen een individueel gesprek. Drie vragen volstaan: waar ben je trots op, wat werkt niet, en wat verwacht je van mij? Schrijf de antwoorden op, want in week tien ben je ze kwijt.
• Vraag je eigen leidinggevende of de eigenaar waar jij op wordt afgerekend. Verrassend veel nieuwe leidinggevenden weten dat na een halfjaar nog niet.
• Regel wie je oude taken overneemt. Dit moet nu, niet later. Wie het uitvoerende werk erbij houdt, loopt binnen een halfjaar vast.
• Verander nog niets structureels. Met één uitzondering: als iets onveilig is of duidelijk misgaat, grijp je direct in. Wachten is dan geen zorgvuldigheid maar wegkijken.

Dag 31 tot 60: kiezen

Nu weet je genoeg om richting te geven. Deze fase gaat over focus, niet over volledigheid.

• Kies maximaal drie dingen die dit jaar beter moeten. Meer dan drie is geen prioriteit meer, dan is het een verlanglijst.
• Deel die keuzes met je team en leg uit waarom. Verwijs naar wat je in de gesprekken hebt gehoord. Mensen herkennen hun eigen input en gaan daardoor meedoen.
• Voer het eerste lastige gesprek. Er is altijd iemand die niet meebeweegt, te laat komt of anderen naar beneden trekt. Je hele team wacht af of je dit aanpakt. Dit is het moment waarop je gezag echt wordt gevormd.
• Zet ritme in je week. Een vast overleg, vaste één-op-één momenten, en twee uur denktijd die je niet weggeeft.

Dag 61 tot 100: vasthouden

De opdracht is nu consequent zijn. Dat klinkt saai en het is het lastigste deel.

• Doe wat je hebt gezegd. Elke afspraak die je laat lopen, kost je meer dan de afspraak waard was.
• Geef verantwoordelijkheid echt weg. Kies twee mensen en geef ze iets waar ze in groeien. Niet meekijken, wel ijkmomenten afspreken.
• Vraag na drie maanden om feedback. Letterlijk: wat moet ik anders doen? Het is ongemakkelijk en het levert je meer op dan welke training dan ook.
• Kijk terug op je eigen agenda. Hoeveel procent ging naar uitvoering, hoeveel naar sturen? Als het eerste boven de zeventig procent zit, ben je nog steeds vooral medewerker.

Veelgestelde vragen

Wat moet ik doen in mijn eerste week?

Vooral luisteren en zo min mogelijk veranderen. Plan individuele gesprekken met iedereen in je team en stel drie vragen: waar ben je trots op, wat werkt niet, en wat verwacht je van mij. Grote aankondigingen in week één zijn bijna altijd voorbarig, omdat je nog niet weet waarom dingen zijn zoals ze zijn.

Wanneer mag ik dingen veranderen?

Wacht met structurele veranderingen tot ongeveer dag dertig, als je begrijpt waarom de huidige werkwijze bestaat. Eén uitzondering: als er iets onveilig is of duidelijk misgaat, grijp je direct in. Wachten is dan geen zorgvuldigheid maar wegkijken, en je team beoordeelt je daarop.

Hoe voorkom ik dat ik overloop?

Door vanaf dag één te weigeren de vorige rol erbij te doen. De meeste nieuwe leidinggevenden houden hun oude takenpakket vast en krijgen de leidinggevende taken erbij. Maak in de eerste maand expliciet wie welke uitvoerende taken overneemt, anders wordt dat nooit meer geregeld.