Managementmodellen: het overzicht
Een managementmodel is niet meer dan een manier van kijken die iemand ooit heeft opgeschreven omdat hij bruikbaar bleek. Er zijn er honderden en je hebt er een stuk of vijftien echt nodig. Dit is de ingang: per gebied de modellen die er in een mkb- of familiebedrijf toe doen, met een doorklik naar de volledige uitleg.
Strategie: kiezen wat je laat liggen
Modellen die helpen bepalen waar je naartoe wilt en waar je geld verdient.
- SWOT-analyse en confrontatiematrix: De SWOT levert een lijstje, de confrontatiematrix dwingt tot kiezen. Alleen de tweede stap is wat waard.
- Vijfkrachtenmodel van Porter: Verklaart waarom een hele bedrijfstak weinig verdient terwijl iedereen hard werkt.
- Business Model Canvas: Negen bouwblokken op een vel. Vooral sterk om te zien welk blok je nooit hebt ingevuld.
- OGSM: Ambitie, doelen, routes en meetpunten op een A4. Van alle strategiemodellen degene die het vaakst overleeft in de praktijk.
- OKR en KPI: Doelen en stuurgetallen. Nuttig zodra er meer dan een team aan hangt, schadelijk als het een scorebord wordt.
Proces: minder blussen, meer bouwen
Modellen voor kwaliteit en continu verbeteren, uit de wereld van Lean en Six Sigma.
- PDCA: Plan, do, check, act. Simpel, en juist de check wordt vrijwel altijd overgeslagen.
- Vijf keer waarom: Doorvragen tot je bij de oorzaak bent. Werkt alleen in een team dat zich veilig genoeg voelt om eerlijk te antwoorden.
- Value Stream Mapping: Maakt zichtbaar hoeveel van je doorlooptijd wachten is. Dat percentage schrikt bijna iedereen af.
- DMAIC: De verbeterroute van Six Sigma, voor problemen waar je de oorzaak nog niet van kent.
- Gemba: Ga kijken waar het werk echt gebeurt, de gemba walk. Het goedkoopste sturingsinstrument dat er is.
Team en leiderschap
De modellen waar het in de praktijk het vaakst op vastloopt: niet op de strategie maar op de mensen die hem moeten uitvoeren.
- Situationeel leiderschap: Hoeveel je stuurt hangt af van de taak en van deze medewerker, niet van jouw voorkeur.
- Psychologische veiligheid: Zonder ruimte voor tegenspraak krijg je geen informatie, en dan stuur je blind.
- Onderstroom en bovenstroom: Wat gezegd wordt tegenover wat gevoeld wordt. Veranderingen stranden vrijwel altijd in de onderstroom.
- Verantwoordelijkheidsladder: Van klagen naar zelf handelen, als gespreksthema in plaats van als verwijt.
Financieel en keten
De cijfermatige kant, kort samengevat. Voor de volledige uitleg staat alles in de begrippenlijst.
- Werkkapitaal en cash conversion cycle: Winstgevende bedrijven gaan failliet aan hun werkkapitaal, niet aan hun marge.
- Break-evenpunt en contributiemarge: Weten vanaf welke omzet je verdient is de eerste sturing die een ondernemer echt gebruikt.
- Kraljic-matrix: Deelt je inkoop in naar risico en waarde, zodat je aandacht daar zit waar hij loont.
- Bullwhip-effect: Kleine schommelingen bij de klant worden grote schommelingen in de keten. Verklaart veel voorraadellende.
Welk model je nodig hebt hangt af van waar je vastloopt. In een gesprek van een uur is dat meestal wel duidelijk.
Plan een kennismakingVerder lezen: Leiderschapsmodellen · Communicatiemodellen · Besluitvormingsmodellen. Alle begrippen met volledige uitleg staan in de begrippenlijst met modellen en methodes.