EiWijzer · przedsiębiorczość i geopolityka

Christophe Fouquet i ASML: władza to jedno. Co z nią zrobisz?

Silna pozycja rynkowa daje wybór. Jak wykorzystać tę przewagę, nie tracąc zaufania i współpracy, od których zależy przyszłość firmy?

Marco de Vrind · Ei Openers · 2 października 2026

Christophe Fouquet kieruje ASML, firmą zajmującą wyjątkowe miejsce w światowym przemyśle półprzewodników. Systemy litografii EUV z Veldhoven umożliwiają produkcję najbardziej zaawansowanych układów scalonych. Za tą technologią stoją dziesięciolecia badań oraz bliska współpraca z klientami i wyspecjalizowanymi dostawcami.1

Taka pozycja daje ogromną siłę negocjacyjną. Jeżeli dostarczasz coś, czego klienci nie mogą łatwo kupić gdzie indziej, możesz dyktować warunki. Ale jak daleko warto się posunąć? I co stanie się z partnerami, których będziesz potrzebować za pięć lub dziesięć lat?

Dla mnie to kluczowe pytanie o przywództwo: jak korzystać z siły własnej firmy, nie osłabiając fundamentów, na których ta siła się opiera?

Maszyna High-NA EUV firmy ASML w pomieszczeniu czystym
Maszyna High-NA EUV. Fot.: ASML / De Ingenieur

Silną pozycję buduje się wspólnie

ASML w swojej strategii podkreśla zaufanie klientów i mocne relacje z dostawcami. To zrozumiałe: tak złożone urządzenia wymagają partnerów, którzy rozwijają wiedzę, inwestują w moce produkcyjne i wspólnie rozwiązują problemy.1

Oczywiście badania kosztują, inwestycje wiążą się z ryzykiem, a akcjonariusze oczekują zysku. Firma ma prawo otrzymać wynagrodzenie odpowiadające wartości technologii. Jednak kontrakt, który nie pozostawia dostawcy środków na rozwój, jutro może zahamować twoją własną ekspansję. Klient, który czuje się uzależniony, zacznie intensywniej szukać alternatywy.

Najlepsza dzisiaj umowa może jutro osłabić najważniejszą współpracę.

Dotyczy to także producentów samochodów ciężarowych i dealerów, dużych odbiorców i rodzinnych przedsiębiorstw oraz centrali i oddziałów. Podczas kolejnej negocjacji zapytaj: czego potrzebuje druga strona, aby nadal dobrze wykonywać swoją pracę? Czy wasze ustalenia umożliwiają jej inwestowanie?

Kto wyznacza granice?

W przypadku ASML dochodzi geopolityka. Raport roczny firmy pokazuje, jak licencje eksportowe i ograniczenia handlowe wpływają na dostawy urządzeń. Posiadanie technologii nie oznacza pełnej swobody wyboru nabywców.2

Rządy muszą brać pod uwagę bezpieczeństwo i strategiczne zależności. Ograniczenia mogą być uzasadnione, nawet jeżeli zmniejszają przychody przedsiębiorstwa. Ale decyzje dotyczą też pracowników, dostawców, którzy rozbudowali produkcję, oraz klientów planujących inwestycje. Zamknięcie rynku może ponadto przyspieszyć rozwój konkurencyjnych technologii.

Jaki interes publiczny chronimy? Kto ponosi koszty? Jakie będą skutki za dziesięć lat? Kto ustala zasady, musi również zmierzyć się z konsekwencjami.

Inwestowanie wymaga dłuższego horyzontu

Nowa fabryka, technologia czy program szkoleniowy rzadko zwracają się w ciągu jednego roku budżetowego. Przedsiębiorcy podejmują decyzje w warunkach niepewności. Stabilna polityka i przewidywalna współpraca pomagają ocenić ryzyko.

OECD w analizie gospodarki Holandii wskazuje wpływ niepewności regulacyjnej na zielone inwestycje i postuluje spójną strategię klimatyczną wykraczającą poza rok 2030.3 Jak podejmować rozsądne decyzje inwestycyjne, jeżeli reguły zmieniają się w trakcie gry?

Długoterminowy kierunek nie oznacza braku zmian. Nowa wiedza wymaga czasem korekt. Ważne są jednak jasne cele, wyjaśnianie decyzji i czas na dostosowanie. Podobna odpowiedzialność spoczywa na przedsiębiorcy: jeżeli oczekujesz, że dostawca zainwestuje w twoją przyszłość, jakie zobowiązania podejmiesz wobec niego?

Wyznacz kierunek, pozostaw przestrzeń do działania

Politycy powinni patrzeć dalej niż do następnych wyborów. Jakie rezultaty mają przynieść edukacja, infrastruktura i system energetyczny za dziesięć czy dwadzieścia lat? To przedsiębiorcy, pracownicy i mieszkańcy przekładają te warunki na codzienną działalność gospodarczą.

W regionie Brainport rozwój ASML łączy się z mieszkalnictwem, transportem, szkolnictwem i interesami innych firm. Dobra strategia przemysłowa powinna uwzględniać te zależności i uczciwie rozkładać korzyści oraz koszty.

Od czego zależy twój model biznesowy?

Nie musisz czekać, aż polityka stanie się całkowicie przewidywalna. Możesz już dziś przeanalizować własne zależności: dominującego klienta, kluczowego dostawcę, pozwolenie eksportowe czy czasową dotację.

Dotacja może przyspieszyć innowację. Prawdziwy test następuje, kiedy wsparcie się kończy. Policz skutki, zanim program wygaśnie. Co stanie się z marżą, przepływami pieniężnymi i popytem? Jakiej ceny, struktury kosztów lub nowych rynków potrzebuje firma?

Trzy pytania na następne spotkanie zarządu

  1. Kto musi mieć możliwość współinwestowania? Wybierz ważnego klienta lub dostawcę. Jakiej inwestycji oczekujesz i czy wasza umowa ją umożliwia?
  2. Na czym opiera się nasz model biznesowy? Policz skutki utraty jednego klienta, dostawcy, pozwolenia lub dotacji.
  3. Która decyzja wymaga perspektywy dziesięciu lat? Wskaż inwestycję z odległym zwrotem. Jak będziesz monitorować postępy?

Wybierz jedną zależność, wyznacz osobę odpowiedzialną i zaplanuj konkretne działanie jeszcze w tym miesiącu.

Wziąć wszystko, co można?

Przykład ASML pokazuje, że władza i zależność mogą iść w parze. Nawet technologiczny lider potrzebuje klientów, dostawców i przewidywalnych decyzji publicznych.

Pytanie do Christophe’a Fouqueta dotyczy więc każdego przedsiębiorcy i lidera: ile przewagi wykorzystasz dzisiaj i jaką przyszłość dzięki temu budujesz? Czy twoje decyzje wzmocnią współpracę za pięć lat?

Siła daje możliwość wyboru. Odpowiedzialność wymaga patrzenia dalej.

Jakiej decyzji w twojej firmie potrzeba dłuższej perspektywy?

Ei Openers pomaga łączyć strategię, przywództwo i konkretne działania.

Porozmawiajmy

Inne wersje językowe: English · Nederlands

Źródła

  1. ASML, raport 2025, strategia i historie
  2. ASML, raport roczny 2025 (IFRS)
  3. OECD Economic Surveys: Netherlands 2025

Autorski komentarz Marco de Vrinda, Ei Openers.