Uit het EiWijzer-archief. Deze bijdrage beschrijft de situatie en verwachtingen rond 12 januari 2026. Genoemde tarieven, ramingen en beleidsplannen horen bij die periode.
De onrust in Iran wordt door markten vooral gelezen als risico op energie- en scheepvaartverstoring (met de Straat van Hormuz als kwetsbare schakel). Tegelijk is er een tweede schok: de arrestatie/“capture” van Nicolás Maduro (Venezuela) op 3 januari 2026 en de geopolitieke nasleep daarvan, die óók direct op olie-stromen en prijzen werkt.
Waarom dit NL/BE direct raakt (met cijfers)
· Hormuz = systemisch risico: in 2024 ging er gemiddeld ~20 miljoen vaten olie per dag door de Straat van Hormuz, ongeveer 20% van de wereldwijde petroleum liquids consumptie. (En volgens CRS gaat ook ~22% van de wereldwijde LNG-handel door Hormuz.)
· De poorten naar Europa: Rotterdam draaide 211,0 mln ton overslag in H1 2025 (-4,1% j/j) en Antwerpen-Brugge 137,2 mln ton in H1 2025 (-4,3% j/j) , beide blijven cruciale schakels voor energie, chemie, containers en doorvoer naar de Benelux-industrie.
· Freight is al nerveus: Drewry’s World Container Index stond op $2.557 per 40ft (8 jan 2026, +16% week-op-week). Shanghai-Rotterdam $2.840 per 40ft.
· Olie reageert op beide dossiers: op 12 jan 2026 noteerde Brent $63,39/vat en WTI $59,16/vat, met Iran-risico’s als opwaartse factor, maar “tempering” door verwachtingen rond Venezuela-aanbod na Maduro.
3 scenario’s (supply chain & logistiek) , met concrete aannames
Scenario 1 , “Containment: Iran blijft onrustig, maar Hormuz blijft open” (licht positief)
Wat gebeurt er?
Onrust in Iran zet door (stakingdreiging/incidenten), maar zonder fysieke sluiting of langdurige verstoring van export of doorvaart. Olie blijft “range-bound” omdat de markt 2026 als relatief ruim aanbodjaar prijst.
Supply chain/logistiek impact (NL/BE):
Kosten: meer volatiliteit, maar beheersbaar via toeslagen/indexatie (brandstof, security, rebookings).
Zeevracht: blijft hoog/nervous (WCI-niveau en Asia-Europe tarieven stijgen), maar geen structurele lead-time shock.
Waar zit de “zegen”? Wie nu al strak stuurt op contractclausules (BAF/FAF), S&OP en safety stock per kritieke SKU, wint betrouwbaarheid en marktaandeel.
Doen (nu):
Zet freight/brandstof-indexatie contractueel hard (geen “all-in” zonder escape).
Herbereken P90 lead time op top-20 kritieke onderdelen (niet op gemiddelde).
Scenario 2 , “Twee-front volatiliteit: Iran-risico blijft, Venezuela hertekent oliestromen” (meest waarschijnlijk)
Wat gebeurt er? Iran blijft een risico-premie in olie en verzekeringen veroorzaken. Tegelijk zorgt de arrestatie van Maduro voor chaotische heroriëntatie van Venezolaanse export: de VS stuurt op 30-50 miljoen vaten ‘sanctioned’ oil richting VS en mikken op herstel van aanvoer (historisch tot ~500.000 bpd richting VS), maar uitvoering is logistiek/operationeel complex.
Supply chain/logistiek impact (NL/BE):
Energie & petrochemie: prijsband breed; Europese raffinage/chemie krijgt te maken met wisselende feedstock-prijzen en spreads.
Ocean freight: carriers verhogen FAK/spot, met hogere Asia-Europe tarieven (Shanghai-Rotterdam als indicator).
Cash & service: mkb/kmo voelt dit via werkkapitaal: voorraad omhoog + transportfacturen eerder/hoger.
Zegen of vloek?
Vloek voor bedrijven met single sourcing, lage buffers, “all-in” transportprijzen.
Zegen voor bedrijven die hun supply chain “optioneel” maken: alternatieve suppliers, routes, Incoterms, en klantsegmentatie op marge.
Doen (nu):
Dual source op top-10 “line stoppers” (of substituut-specs klaarzetten).
Introduceer order-prioritering (A-klanten/SKU’s krijgen capaciteit; B/C via langere lead times).
Zet een war-room light: wekelijks 45 min exception-review (delays, claims, reroutes).
Scenario 3 , “Escalatie: Hormuz-stress materialiseert + geopolitieke spill-over” (negatief)
Wat gebeurt er? Iran-onrust escaleert richting (dreiging van) verstoring van doorvaart/verzekerbaarheid in Hormuz. Dan praat je niet over “een paar procent”, maar over een supply shock op een corridor waar ~20% van wereld-olie en een groot deel LNG doorheen beweegt. Venezuela kan dat op korte termijn niet “wegproduceren”, zelfs al worden stromen omgebogen.
Supply chain/logistiek impact (NL/BE):
Transportkosten: sprong door marine-security, insurance premies, brandstof. (Zeevracht reageert al snel; indexen/tarieven gaan meestal eerder omhoog dan omlaag.)
Lead times: grotere spreiding; re-bookings, congestie-effecten in NW-Europa (Rotterdam/Antwerpen) worden voelbaar.
Contractrisico: boetes/claims nemen toe door missed delivery windows.
Doen (nu):
Maak een routing playbook met forwarder: alternatieve havens, carriers, cut-off tijden, “what if Hormuz-premium +X%”.
Leg minimum safety stock vast (kritieke items: 2-6 weken, afhankelijk van omloopsnelheid en cash).
Zet klantcommunicatie klaar: keuzemenu “sneller/duurder” vs “later/goedkoper” met heldere levervensters.
Praktische “spits”-vraag voor mkb/kmo (1 sheet)
Als jij vandaag 10% hogere ocean freight en 2 weken extra lead time moet slikken:
welke 5 SKU’s/onderdelen breken je leverbetrouwbaarheid?
en welke 20% klanten leveren 80% marge, die je dus móét beschermen?
"We drijven je op de Spits-check" voor ondernemers
Weet je welke 5-10 onderdelen je bedrijf kunnen stilleggen?
Heb je alternatieve leveranciers of specs?
Kun je je levertijden sturen op P90 i.p.v. gemiddelden?
Is je klantportfolio geprioriteerd op marge en betrouwbaarheid?
Zo niet, dan is 2026 het jaar waarin geopolitiek je supply chain dicteert , in plaats van andersom.Bronnen
International Energy Agency (IEA) - Oil Market Reports
U.S. Energy Information Administration (EIA) - Hormuz & LNG flows
Congressional Research Service (CRS) - Global energy chokepoints
Drewry Shipping Consultants - World Container Index (jan 2026)
Port of Rotterdam Authority - Throughput statistics H1 2025
Port of Antwerp-Bruges - Throughput statistics H1 2025
Reuters - Iran unrest, Hormuz risk, oil price reactions (2025-2026)
Bloomberg - Venezuela oil outlook & arrest of Nicolás Maduro (jan 2026)
Financial Times - Energy markets & geopolitics 2026
Oil edge up as Iran supply risk counters Venezuela export resumption
Was the US capture of Venezuela's president legal?
Trump says Venezuela to turn over 30 to 50 million barrels ...
"We drijven je op de spits" , schrijf je in voor een van het programma "Voor en door ondernemers". Team Ei Openers www.eiopeners.nl
Oorspronkelijke publicatie op LinkedIn · Alle EiWijzers
Ei Openers. We drijven je op de spits.