EiWijzer editie #22 juni 2026
Je gaat het zien als je het door hebt
Sterk leiderschap begint niet met zeker weten. Het begint met willen zien. Over het verschil tussen de leider die denkt dat hij het doorheeft, en de leider die gretig zoekt naar wat hij nog niet ziet.
Ei Openers · leiderschap, nieuwsgierigheid, lerende organisatie
“Je gaat het zien als je het door hebt.” Cruijff zei het alsof het vanzelf sprak. Maar wat als je het nog niet doorhebt? Precies dáár begint leiderschap.
Er zijn twee soorten leiders. De eerste is zeker van zichzelf. Hij heeft het gevoel dat hij de situatie overziet, dat hij weet wat er speelt. Zijn team leert snel wat hij wil horen. En zo stopt de organisatie langzaam met leren.
De tweede rust in de zekerheid dat hij het nog niet allemaal doorheeft, maar gaat er vol op af. Die nieuwsgierigheid is niet zwak. Die is het krachtigste wat je als leider hebt.
Het is degene die niet weet dat hij te weinig weet.
De blinde vlek: onbewust onbekwaam blijven
Onbewust onbekwaam zijn is op zichzelf geen probleem. Dat is ieders startpunt. Het probleem is erin blijven, gevoed door succes, zekerheid of de angst om het niet te weten.
Want als je stopt met zien, stop je met groeien. En vroeg of laat stopt je team dat ook. Mensen leren snel wat hun leider wil horen. Ze brengen geen problemen meer, want die worden niet op prijs gesteld. Ze denken niet meer mee, want dat wordt niet gevraagd.
Dat is geen zwak team. Dat is een leider die is opgehouden met willen zien.
Het eerlijke startpunt: bewust onbekwaam worden
De stap die alles verandert, is niet van onbekwaam naar bekwaam. Het is van onbewust naar bewust. Weten wat je nog niet weet. Zien wat je nog niet ziet.
Dat voelt ongemakkelijk. Het is ook het punt waarop de meeste leiders afhaken, want zekerheid voelt veiliger dan twijfel. Maar precies hier begint leren.
Maar nieuwsgierigheid houdt een leider en zijn team relevant.
De vraag achter de vraag: wat drijft jouw nieuwsgierigheid?
Nieuwsgierigheid is niet één ding. Ze heeft een bron. En die bron bepaalt hoe je haar inzet. Herken je de drijfveer achter je eigen nieuwsgierigheid, dan kun je hem bewust aanwakkeren, in jezelf en in je team.
Meesterschap: je wil het tot op het bot begrijpen. Je nieuwsgierigheid dient je vakmanschap.
Autonomie: je wil begrijpen zodat jij kunt beslissen. Je vertrouwt pas als je het zelf snapt.
Rechtvaardigheid: je wil zien wat er speelt omdat je eerlijk wil zijn naar je mensen.
Connectie: je wil doorhebben wat er bij mensen speelt, omdat je het echt wil weten.
Status: als jouw nieuwsgierigheid gevoed wordt door de wens gezien te worden als iemand die het doorheeft, bestaat het risico dat je alleen zoekt naar bevestiging.
Onbewust onbekwaam: je weet niet wat je niet ziet.
Bewust onbekwaam: je weet dat je het nog niet doorhebt.
Bewust bekwaam: je weet wat je doet en waarom.
Onbewust bekwaam: je ziet het als vanzelf.
Het doel is niet om zo snel mogelijk bij onbewust bekwaam te komen. Het doel is de cyclus bewust te blijven doorlopen.
Het optimum: niet doen, maar willen zien
Er is een groot verschil tussen een leider die zijn team dwingt te presteren en een leider die zijn team uitdaagt te groeien. Het tweede type verhoogt effectiviteit, productiviteit en teamspirit niet door harder te duwen, maar door dieper te zien.
Zie jij wat je mensen nodig hebben om beter te worden? Zie jij waar de wrijving zit die groei blokkeert? Zie jij welk vraagstuk er morgen al speelt, terwijl iedereen vandaag nog bezig is?
Je moet het willen zien. Elke dag opnieuw.
Wil je weten wat jij nog niet ziet?
De zelfscan geeft je in een paar minuten inzicht in jouw drijfveren als leider, en waar ze je helpen of juist belemmeren.
Zelfscan: ontdek je drijfveren in vijf minuten
Jouw Kompas: de methode achter bewust leiderschap
Leiders van Morgen: het programma voor de volgende generatie leiders
FAQ
Wat betekent onbewust onbekwaam voor een leider?
Je weet niet wat je niet weet. Als leider is het gevaar dat je team dit sneller ziet dan jij, maar leert te zwijgen.
Wat is het verband tussen nieuwsgierigheid en een lerende organisatie?
Een lerende organisatie ontstaat bij een leider die elke dag vertrekt vanuit de overtuiging dat er meer te zien valt.
Hoe pas ik dit toe als leidinggevende?
Begin met de vraag: wat zie jij wat ik mogelijk nog niet zie? Stel hem oprecht en doe er iets mee.